دیگه «بعداً» رو نزن
می‌فهمی چرا به‌روزرسانی ارزون‌ترین محافظتیه که داری، دستگاه‌هات رو طوری تنظیم می‌کنی که خودشون آپدیت بشن، و آپدیت واقعی رو از آپدیت جعلی‌ای که بدافزار نصب می‌کنه تشخیص می‌دی.
مسابقه
هر آپدیت یه مسابقه رو شروع می‌کنه
همه‌ی نرم‌افزارها اشتباه دارن و بعضی از این اشتباه‌ها راه ورود یه مهاجم رو باز می‌کنن. وقتی سازنده یکیش رو پیدا کنه، درستش رو تو یه به‌روزرسانی می‌فرسته. مهاجم‌ها همین درست‌کردن‌ها رو بررسی می‌کنن تا بفهمن دقیقاً چی خراب بوده، بعد دنبال دستگاه‌هایی می‌گردن که هنوز نصبش نکردن. از روزی که درستش میاد بیرون، هر روزی که صبر کنی یه روزه که تو لیستی.
دو تا گوشی، یه مدل. یکی همون هفته‌ای که آپدیت اومد نصبش کرد. اون یکی هنوز منتظره. همون حمله فقط روی دومی جواب می‌ده.
روز صفر (Zero-day)
حفره‌ای که مهاجم‌ها قبل از اینکه سازنده درستش کنه ازش استفاده می‌کنن؛ یعنی سازنده «صفر روز» وقت داشته جواب بده. روز صفرها خبرساز می‌شن، ولی کمیاب و گرونن، برای همین معمولاً برای هدف‌های مهم نگهشون می‌دارن. حمله‌های روزمره به آدم‌های معمولی بیشترشون از حفره‌های قدیمی‌ای استفاده می‌کنن که درستشون اومده.
در برابر روز صفر کار زیادی از دستت برنمیاد. ولی در برابر حفره‌ای که سه ماه پیش درست شده همه‌کار می‌تونی بکنی: آپدیت رو نصب کن.
خودت رو امتحان کن
گوشی بابک سه هفته‌ست اعلان آپدیت سیستم رو نشون می‌ده. قانون بابک اینه: «چیزی که کار می‌کنه رو دست نزن.» چی‌کار کنه؟
- چند ماه صبر کنه تا دوستاش بگن آپدیت مشکلی درست نکرده
- از عکس‌هاش بکاپ بگیره و امشب سر شارژ نصبش کنه
- فقط آپدیت‌هایی رو نصب کنه که قابلیت جدیدی دارن که می‌خواد، بقیه رو رد کنه
- اعلان آپدیت رو خاموش کنه، چون معلومه گوشی بدونش هم خوب کار می‌کنه
جواب رو ببین
از عکس‌هاش بکاپ بگیره و امشب سر شارژ نصبش کنه
درسته. اینکه گوشیش «کار می‌کنه» هیچی درباره‌ی حفره‌هایی که آپدیت می‌بنده نمی‌گه. یه بکاپ سریع قبلش باعث می‌شه اگه یه آپدیت نادر مشکل‌دار بود، دردسرش کوچیک باشه.
یه بار تنظیمش کن و یادت بره
- سیستم گوشی و کامپیوتر
تو تنظیمات، به‌روزرسانی خودکار رو روشن کن و اجازه بده شب‌ها نصب بشه.
- اپ‌ها
تو همون فروشگاه اپی که اپ‌ها رو ازش نصب کردی، آپدیت خودکار رو روشن کن، دست‌کم روی وای‌فای.
- مرورگر
مرورگرها خودشون آپدیت می‌شن ولی خیلی وقت‌ها فقط بعد از ری‌استارت کامل می‌شه. اگه گفت «برای آپدیت ری‌استارت کن»، بکن.
- هر از گاهی ری‌استارت کن
دستگاهی که هیچ‌وقت ری‌استارت نمی‌شه ممکنه آپدیت‌هاش دانلود شده باشن ولی فعال نشده باشن.
خودت رو امتحان کن
آپدیت واقعیه، یا ترفندیه برای نصب یه چیز دیگه؟
- تنظیمات گوشیت یه نسخه‌ی جدید سیستم رو نشون می‌ده
- یه پنجره تو یه سایت می‌گه گوشیت آلوده‌ست و یه فایل «آپدیت» پیشنهاد می‌ده
- استور اپ‌هات یه آپدیت برای اپ بانکت نشون می‌ده
- یه پیامک می‌گه «اپ بانکت رو از این لینک آپدیت کن»
- یه کانال تو پیام‌رسان «نسخه‌ی جدید» یه اپ معروف رو به‌صورت فایل می‌ذاره
- منوی خود مرورگرت می‌گه «برای آپدیت ری‌استارت کن»
جواب رو ببین
آپدیت واقعی: تنظیمات گوشیت یه نسخه‌ی جدید سیستم رو نشون می‌ده, استور اپ‌هات یه آپدیت برای اپ بانکت نشون می‌ده, منوی خود مرورگرت می‌گه «برای آپدیت ری‌استارت کن»
جعلی: نصب نکن: یه پنجره تو یه سایت می‌گه گوشیت آلوده‌ست و یه فایل «آپدیت» پیشنهاد می‌ده, یه پیامک می‌گه «اپ بانکت رو از این لینک آپدیت کن», یه کانال تو پیام‌رسان «نسخه‌ی جدید» یه اپ معروف رو به‌صورت فایل می‌ذاره
آپدیت از کجا میاد
آپدیت از داخل میاد، نه از یه پنجره‌ی پاپ‌آپ
آپدیت واقعی از تنظیمات دستگاهت، از همون فروشگاه اپی که اپ رو ازش نصب کردی، یا از منوی خود نرم‌افزار میاد. یه سایت نمی‌تونه گوشیت رو برای ویروس یا آپدیت عقب‌افتاده بگرده، و لینک آپدیت تو پیامک دقیقاً همون چیزیه که کلاهبردارها می‌فرستن. «آپدیتی» که از هر راه دیگه‌ای بهت برسه، همون راهیه که خیلی از بدافزارها باهاش نصب می‌شن.
اپ بانکت رو همون‌طوری آپدیت کن که نصبش کردی: همون استور رو باز کن و نگاه کن. اگه اونجا چیزی نبود، آپدیتی هم در کار نیست.
پایان پشتیبانی
دستگاه‌های قدیمی دیگه درست نمی‌شن
هر گوشی، تبلت و کامپیوتری فقط چند سال آپدیت امنیتی می‌گیره؛ چند سال، بستگی به سازنده و مدلش داره. بعد از اون، حفره‌های جدید پیدا می‌شن و هیچ‌وقت درست نمی‌شن. دستگاه هنوز روشن می‌شه و ظاهرش سالمه. تاریخ آخرین آپدیت امنیتی رو می‌تونی تو تنظیماتش ببینی.
یه تبلت قدیمی که سال‌هاست آپدیت نگرفته برای خوندن دستور پخت یا دیدن فیلم مشکلی نداره. ولی جای خوبی برای ورود به بانک یا ایمیل اصلیت نیست.
خودت رو امتحان کن
آخرین آپدیت امنیتی تبلت سپیده مال سال ۲۰۲۱ بوده. هنوز اپ بانکش رو روون اجرا می‌کنه، پس برای کار بانکی همون‌قدر امنه که یه گوشی که هر ماه آپدیت می‌شه.
جواب رو ببین
نادرست
غلطه. روون کار کردن با امن بودن فرق داره. هر حفره‌ای که از ۲۰۲۱ به بعد پیدا شده، روی تبلتش هنوز بازه. می‌تونه تبلت رو برای فیلم و خوندن نگه داره و کارهای بانکی رو ببره روی دستگاهی که هنوز آپدیت می‌گیره.
خودت رو امتحان کن
هر چیز رو به جایی وصل کن که آپدیت واقعیش از اونجا میاد
جواب رو ببین
- سیستم گوشیت → صفحه‌ی به‌روزرسانی سیستم تو تنظیمات
- اپی که نصب کردی → همون فروشگاه اپی که ازش نصبش کردی
- مرورگرت → منوی خودش، که با یه ری‌استارت کامل می‌شه
- مودم خونه‌ت → بخش فریمور تو صفحه‌ی مدیریتش
مرور درس
- آپدیت‌ها حفره‌هایی رو می‌بندن که مهاجم‌ها از قبل می‌شناسن؛ صبر کردن تو رو تو لیستشون نگه می‌داره.
- آپدیت خودکار سیستم، اپ‌ها و مرورگر رو روشن کن و هر وقت خواستن ری‌استارت کن.
- آپدیت واقعی از تنظیمات، از فروشگاه اپی که استفاده کردی یا از منوی خود نرم‌افزار میاد. هیچ‌وقت از یه پاپ‌آپ یا لینک پیامکی.
- دستگاهی که دیگه آپدیت امنیتی نمی‌گیره نباید بانک و ایمیل اصلیت روش باشه.