برنامه‌ی اقلیمی تو
کل دوره رو تو یه برنامه‌ی واقع‌بینانه کنار هم بذار: اون چند تا انتخابی رو پیدا کن که بیشتر ردپای یه آدم رو می‌سازن، اونایی رو که تقریباً به چشم نمیان کنار بذار، و یه قدم برای سازگاری و یه قدم برای فراتر از خودت اضافه کن.
با آرمان آشنا شو
یه هفته‌ی واقعی، نه یه هفته‌ی ایده‌آل
آرمان تو یه شهر بزرگ زندگی می‌کنه که مترو داره. سالی حدود ۱۵ هزار کیلومتر رانندگی می‌کنه، بیشترش تنها. سالی یه بار برای دیدن خواهرش که خارج زندگی می‌کنه پرواز طولانی داره. آپارتمانش با گاز گرم می‌شه و با یه کولر قدیمی خنک. بیشتر روزها گوشت گاو یا گوسفند می‌خوره. و هر بار که یه نی پلاستیکی دستش می‌دن عذاب وجدان می‌گیره.
آرمان می‌خواد کاری بکنه که واقعاً حساب بشه، بدون اینکه زندگیش زیرورو بشه. بیا برای انتخاب‌هاش عدد تقریبی بذاریم.
ماشین: ۱۵٬۰۰۰ کیلومتر × ۷ لیتر در ۱۰۰ کیلومتر = ۱٬۰۵۰ لیتر بنزین
۱٬۰۵۰ لیتر × حدود ۲٫۳ کیلو CO2 برای هر لیتر
پرواز: یه سفر رفت‌وبرگشت طولانی، درجه‌ی اقتصادی
نی: روزی یه نی پلاستیکی برای یه سال
شارژر: شارژر گوشی که کل سال به برق وصلهماشین ≈ ۲٫۴ تن CO2 در سال
پرواز ≈ ۱ تا ۲ تن CO2 (اگه اثر رد هواپیما رو هم حساب کنی بیشتر)
نی خیلی کمتر از ۱ کیلو
شارژر حدود یکی دو کیلوتخمینهای تقریبی و گرد شده. نکته‌ش مقیاسه: ماشین و پرواز هزاران برابر نی‌ها بزرگ‌ترن.
خودت رو امتحان کن
آرمان امسال می‌تونه یه تغییر بده. کدوم یکی انتشارش رو بیشتر از همه کم می‌کنه؟
- تا آخر سال هیچ نی پلاستیکی‌ای قبول نکنه
- هر شب همه‌ی شارژرهاش رو از برق بکشه
- نصف وقت‌ها به جای رانندگی با مترو بره
- هر بطری و قوطی‌ای رو بشوره و بفرسته بازیافت
جواب رو ببین
نصف وقت‌ها به جای رانندگی با مترو بره
درسته. نصف کردن رانندگی سالی حدود ۱٫۲ تن کم می‌کنه؛ بیشتر از نی‌ها و شارژرهای یه عمر روی هم.
چهار تای بزرگ تو بیشتر ردپاها
- رفت‌وآمد: چقدر رانندگی می‌کنی، با چی، و چند وقت یه بار پرواز می‌کنی، مخصوصاً پروازهای طولانی.
- انرژی خونه: گرمایش و سرمایش، اینکه خونه چقدر دماش رو نگه می‌داره، و اینکه برق از کجا میاد.
- غذا: گوشت گاو و گوسفند به ازای هر گرم پروتئین با فاصله بیشترین ردپا رو دارن، چون گاو و گوسفند متان آزاد می‌کنن. هدر دادن غذای کمتر هم کمک می‌کنه.
- خرید: چیزهای کمتر و بادوام‌تر بخری، چون هر کدوم انتشار ساخته شدنش رو با خودش داره.
چیزی که سبز به نظر میاد در برابر چیزی که عددها رو تکون می‌ده
بزرگ به نظر میاد، کوچیکه
قبول نکردن نی و کیسه، از برق کشیدن شارژر، لیوان چندبارمصرف. عادت‌های خوبی‌ان و اغلب به دلیل‌های دیگه‌ای مثل زباله و اقیانوس‌ها مفیدن، ولی هر کدوم چند کیلو می‌ارزن، نه چند تن.
معمولی به نظر میاد، بزرگه
یه پرواز طولانی کمتر، رفت‌وآمد با ماشین کمتر، درزگیری و عایق‌کاری خونه‌ی گازسوز، خیلی کمتر خوردن گوشت گاو و گوسفند. هر کدوم می‌تونه سالی چند صد کیلو تا چند تن بیرزه.
خودت رو امتحان کن
هر تغییر رو بر اساس اینکه معمولاً سالی چقدر کم می‌کنه دسته‌بندی کن
- حذف یه پرواز رفت‌وبرگشت طولانی
- قبول نکردن نی پلاستیکی
- جایگزین کردن گوشت گاو با حبوبات یا مرغ تو بیشتر روزها
- از برق کشیدن شارژر گوشی شب‌ها
- رفتن سر کار با مترو به جای رانندگی تنها
- درزگیری پنجره‌هایی که ازشون سوز میاد، تو آپارتمان گازسوز
جواب رو ببین
اهرم بزرگ: حذف یه پرواز رفت‌وبرگشت طولانی, جایگزین کردن گوشت گاو با حبوبات یا مرغ تو بیشتر روزها, رفتن سر کار با مترو به جای رانندگی تنها, درزگیری پنجره‌هایی که ازشون سوز میاد، تو آپارتمان گازسوز
اهرم کوچیک: قبول نکردن نی پلاستیکی, از برق کشیدن شارژر گوشی شب‌ها
فراتر از ردپات
دامنه‌ی اثرت از ردپات بزرگ‌تره
ردپای یه نفر چند تنه؛ سامانه‌های دورت میلیون‌ها تن. پس یه برنامه‌ی خوب یه قدم رو به بیرون هم داره: حرف زدن درباره‌ی کاری که می‌کنی، پیگیری گزینه‌های بهتر تو محل کار یا ساختمونت، حمایت از حمل‌ونقل عمومی خوب و برق پاک. و یه قدم سازگاری از درس ۱۱ هم داره، مثل یه برنامه‌ی گرما برای یه فامیل سالمند.
اگه آرمان شرکتش رو راضی کنه هفته‌ای دو روز دورکاری بذاره، ده‌دوازده تا همکارش هم رفت‌وآمدشون کم می‌شه. این می‌تونه از سفرهای ماشین خودش هم بیشتر بیرزه.
برنامه‌ت رو تو پنج قدم بساز
- ۱ · خط‌های بزرگت رو پیدا کن
رانندگی، پروازها، گرمایش و سرمایش خونه و اینکه چند وقت یه بار گوشت گاو یا گوسفند می‌خوری رو تقریبی حساب کن. بقیه رو فعلاً ول کن.
- ۲ · یکی دو تا انتخاب کن
بزرگ‌ترین خطی رو انتخاب کن که واقعاً می‌تونی عوضش کنی، نه اونی که از همه خوش‌نام‌تر به نظر میاد.
- ۳ · مشخصش کن
بنویس کی و چطور: «شنبه‌ها، دوشنبه‌ها و چهارشنبه‌ها با مترو می‌رم.»
- ۴ · یه قدم سازگاری و یه قدم رو به بیرون اضافه کن
یه برنامه‌ی گرما یا آب برای خونه‌تون، و یه گفت‌وگو یا درخواست که از خودت فراتر بره.
- ۵ · سه ماه بعد مرورش کن
چیزی رو که جا افتاد نگه دار، چیزی رو که نشد درست کن، بعد خط بعدی رو انتخاب کن.
خودت رو امتحان کن
آرمان امسال به هر حال برای عروسی خواهرش پرواز می‌کنه. حالا که نمی‌تونه بی‌نقص باشه، برنامه‌ی کمتر رانندگی کردن و کمتر خوردن گوشت گاو ارزش انجام دادن نداره.
جواب رو ببین
نادرست
غلطه. انتشار تن به تن جمع می‌شه و صرفه‌جویی هم همین‌طور. کم کردن رانندگی و گوشت گاو می‌تونه سالی بیشتر از یه تن کم کنه، چه اون پرواز رو بره چه نه. برنامه‌ای که با یه زندگی واقعی جور باشه از برنامه‌ی بی‌نقصی که کسی اجراش نمی‌کنه بهتره.
خودت رو امتحان کن
آرمان سه تا پیش‌نویس برنامه نوشته و ازت می‌پرسه با کدوم شروع کنه. کدوم بهترین ترکیب اثر و واقع‌بینیه؟
- کیسه و نی چندبارمصرف، بازیافت همه‌چی، و دیگه هیچ تغییری نه
- هفته‌ای سه روز مترو، گوشت گاو کمتر، و درزگیری پنجره‌ها
- فروش ماشین، گیاه‌خواری کامل و دیگه هیچ پروازی، همه از دوشنبه‌ی بعد
- خرید جبران کربن برای همه‌چی و ادامه‌ی دقیقاً همون زندگی قبلی
جواب رو ببین
هفته‌ای سه روز مترو، گوشت گاو کمتر، و درزگیری پنجره‌ها
آره. سه تا از بزرگ‌ترین خط‌هاش رو با تغییرهایی هدف گرفته که می‌تونه ادامه‌شون بده. می‌تونه یه برنامه‌ی گرما برای مادرش و یه قدم رو به بیرون هم اضافه کنه و سه ماه بعد مرورش کنه.
مرور دوره
- چند تا انتخاب بیشتر ردپاها رو می‌سازن: رانندگی، پرواز، گرمایش و سرمایش خونه، و گوشت گاو و گوسفند.
- نی و کیسه و شارژر چند کیلو می‌ارزن؛ اهرم‌های بزرگ چند صد کیلو تا چند تن.
- یه برنامه‌ی خوب مشخص، واقع‌بینانه و قابل مروره: یکی دو تا خط بزرگ، کی و چطورِ روشن، و یه مرور بعد از سه ماه.
- یه قدم سازگاری و یه قدم فراتر از خودت اضافه کن؛ عذاب وجدان رو بذار کنار و نذار جبران کربن جای کاهش واقعی رو بگیره.