نور طبیعی و ساعت طلایی (Golden Hour)
یه جای ثابت ظهر، توی ساعت طلایی و درست بعد از غروب کاملاً فرق می‌کنه. یاد می‌گیری نور سخت و نرم چیه، نور از کدوم طرف میاد، و چطور از سایه، ابر و پنجره استفاده کنی.
سخت و نرم
چیزی که مهمه اندازه‌ی منبع نوره
نور سخت (hard light) از منبعی میاد که نسبت به سوژه کوچیکه، یا نسبت به اندازه‌ش خیلی دوره: خورشید مستقیم توی یه روز صاف، یه لامپ لخت، فلاش گوشی. سایه‌های تیره با لبه‌های تیز و کنتراست بالا می‌ده. نور نرم (soft light) از منبعی میاد که نسبت به سوژه بزرگه: آسمون ابری، یه پنجره‌ی بزرگ، سایه‌ی باز. نور هم‌زمان از جهت‌های زیادی می‌رسه، پس سایه‌ها ملایمن و لبه‌هاشون نرمه. خورشید غول‌پیکره، ولی اون‌قدر دوره که توی آسمون یه نقطه‌ی کوچیکه، برای همین نورش سخته.
دستت رو توی آفتاب مستقیم بالای یه میز بگیر: یه سایه‌ی سیاه و تیز. همین کار رو کنار یه پنجره‌ی بزرگ که آفتاب مستقیم نمی‌گیره بکن: یه سایه‌ی کم‌رنگ و محو.
خودت رو امتحان کن
کدوم یکی نور رو نرم می‌کنه؟
- منبعی که نسبت به سوژه بزرگه، مثل آسمون ابری یا یه پنجره‌ی بزرگ
- منبعی که خیلی پرنوره
- منبعی که خیلی کوچیک و نزدیکه
- هر نوری که از جلو بیاد
جواب رو ببین
منبعی که نسبت به سوژه بزرگه، مثل آسمون ابری یا یه پنجره‌ی بزرگ
درسته. یه منبع بزرگ از جهت‌های زیادی هم‌زمان نور می‌فرسته، پس لبه‌ی سایه‌ها نرم می‌شه. شدت و جهت نور اینو عوض نمی‌کنن.
ظهر
خورشید ظهر بالا و سخته
حدود ظهر خورشید درست بالای سره و نورش سخته: سایه‌های تیره زیر چشم، دماغ و چونه، صورت‌هایی که چشمشون رو تنگ کردن، و آسمونی اون‌قدر روشن‌تر از سایه که حسگر نمی‌تونه هر دو رو با هم نگه داره. چند تا راه داری. آدم رو ببر توی سایه‌ی باز (open shade)، یعنی سایه‌ای که جلوش آسمون باز باشه، مثل زیر یه درخت لب پارک یا کنار یه ساختمون. صبر کن یه ابر جلوی خورشید رو بگیره. یا از چیزی عکس بگیر که به نور سخت میاد: سایه‌های گرافیکی پررنگ، معماری، رنگ‌های تند.
دوستای رضا ظهر توی یه میدون آفتابی چشم‌هاشون رو تنگ کردن. رضا سه قدم می‌برتشون توی سایه‌ی یه ساختمون، رو به میدون باز: دیگه چشم‌ها تنگ نیست و سایه‌های زیر چشم هم می‌ره.
خودت رو امتحان کن
ظهر یه روز صاف بهترین وقت برای پرتره‌ست، چون اون موقع نور از همه وقت بیشتره.
جواب رو ببین
نادرست
غلطه. نور زیاده، ولی از بالا میاد و سخته: سایه‌های تیره زیر چشم و دماغ، و آدما چشمشون رو تنگ می‌کنن. نور بیشتر یعنی نور بهتر نیست. سایه‌ی باز، یه ابر یا یه ساعت دیرتر خیلی بیشتر به صورت میاد.
قدم‌به‌قدم ببین
ساعت ۱۲:۰۰: خورشید بالای سر، نور سخت ساعت ۱۲:۰۰ خورشید بالای کمانش، درست بالای سر آدمکه، و آدمک فقط یه سایه‌ی کوتاه و تیره زیر پاش داره. نوری که از این‌قدر بالا میاد سایه‌های کوچیک و سخت زیر چشم و دماغ می‌ندازه.
ساعت ۱۸:۳۰: نور طلایی، پایین و گرم ساعت ۱۸:۳۰ خورشید سمت راست پایین اومده، فقط حدود ۱۰ درجه بالای افق، و آسمون گرم و نارنجی شده. سایه‌ی آدمک حالا تا دور به سمت چپ کشیده شده. توی ساعت آخر قبل از غروب، خورشیدِ پایین گرم و نرمه و سایه‌های بلند می‌ندازه.
ساعت ۱۸:۳۰: خورشید پشت سوژه هنوز ساعت ۱۸:۳۰ هست و خورشید همون‌قدر پایینه، ولی حالا درست پشت آدمکه و سایه به سمت دوربین می‌افته. دورِ بدنش نارنجی می‌درخشه ولی بدن و صورتش تیره شدن. با نور از پشت (backlight) انتخاب با توئه: یا روی صورت نوردهی کن، یا بذار سایه‌نما (silhouette) بمونه.
ساعت ۲۰:۱۵: ساعت آبی ساعت ۲۰:۱۵ خورشید غروب کرده، آسمون آبی تیره شده و چراغ‌های خیابون نزدیک زمین نارنجی می‌درخشن. آدمک حالا کم‌نوره. این ساعت آبیه (blue hour): برای نورهای شهر عالیه، ولی نور خیلی کمتری برای کار کردن داری.
خودت رو امتحان کن
مینا می‌خواد مثل فریم آخر از نورهای شهر جلوی یه آسمون آبی تیره عکس بگیره. کِی باید بره؟
- ظهر، که آسمون از همه وقت روشن‌تره
- توی ساعت قبل از غروب
- توی فاصله‌ی کوتاه درست بعد از غروب، تقریباً ۲۰ تا ۴۰ دقیقه، وقتی خورشید زیر افقه
- نصف شب
جواب رو ببین
توی فاصله‌ی کوتاه درست بعد از غروب، تقریباً ۲۰ تا ۴۰ دقیقه، وقتی خورشید زیر افقه
درسته. ساعت آبی همون فاصله‌ی کوتاه درست بعد از غروب (و قبل از طلوع) هست که خورشید زیر افقه و آسمون هنوز آبی تیره‌ست. زیاد طول نمی‌کشه، پس آماده باش.
ساعت طلایی (Golden hour)
تقریباً یه ساعت اول بعد از طلوع و یه ساعت آخر قبل از غروب، وقتی خورشید پایینه. نور گرم و نرمه و از کنار میاد، و سایه‌های بلندی می‌ندازه که به صورت میاد و بافت‌ها رو نشون می‌ده. اینکه چقدر طول بکشه به جایی که هستی و فصل بستگی داره: هر چی از خط استوا دورتر و توی زمستون بیشتر، نزدیک خط استوا کمتر. اپ‌های هواشناسی و عکاسی ساعتش رو نشون می‌دن.
توی تابستون، یه نیمکت پارک که ساعت ۱۳:۰۰ بی‌روح و سخت به نظر میاد، حدود ساعت ۱۸:۳۰ می‌تونه بدرخشه، وقتی خورشید پایین از روی چمن‌ها رد می‌شه.
نور از کدوم طرف میاد؟
- نور از جلو (خورشید پشت تو): صاف و راحت، سایه‌ی کم، حجم کم.
- نور از کنار: بافت و حجم یه صورت یا یه دیوار رو نشون می‌ده.
- نور از پشت (خورشید پشت سوژه): یه هاله‌ی درخشان دور مو و شونه‌ها، یا یه سایه‌نما.
- با نور از پشت، روی صورت ضربه بزن تا روی اون نوردهی بشه یا +1 EV بده، و آسمون روشن‌تر می‌شه؛ برای سایه‌نما، روی آسمون نوردهی کن.
خودت رو امتحان کن
سارا از نیما عکس می‌گیره و غروب درست پشت سرشه، و نیما یه شکل سیاه جلوی یه آسمون قشنگ درمیاد. سارا می‌خواد صورتش رو ببینه. چی کار کنه؟
- نوردهی رو کم کنه تا آسمون حفظ بشه
- روی صورت نیما ضربه بزنه تا گوشی روی اون نوردهی کنه، یا حدود +1 تا +2 EV بده و قبول کنه آسمون روشن‌تر بشه
- بیشتر فاصله بگیره
- بره روی لنز 0.5x
جواب رو ببین
روی صورت نیما ضربه بزنه تا گوشی روی اون نوردهی کنه، یا حدود +1 تا +2 EV بده و قبول کنه آسمون روشن‌تر بشه
درسته. دوربین روی آسمون روشن نوردهی کرده بود، برای همین صورتش سیاه شد. نوردهی روی صورتش اون رو روشن می‌کنه و آسمون هم روشن‌تر می‌شه. معامله همینه.
خودت رو امتحان کن
رضا دنبال نور برای یه پرتره‌ست. هر منبع رو دسته‌بندی کن: سخت یا نرم؟
- آفتاب مستقیم ظهر توی یه روز صاف
- یه آسمون ابری خاکستری و ضخیم
- یه پنجره‌ی بزرگ بدون آفتاب مستقیم
- یه لامپ لخت اون سر اتاق
- سایه‌ی باز کنار یه ساختمون
- فلاش خود گوشی
جواب رو ببین
سخت: آفتاب مستقیم ظهر توی یه روز صاف, یه لامپ لخت اون سر اتاق, فلاش خود گوشی
نرم: یه آسمون ابری خاکستری و ضخیم, یه پنجره‌ی بزرگ بدون آفتاب مستقیم, سایه‌ی باز کنار یه ساختمون
مرور درس
- نور سخت از منبع کوچیک یا دور میاد، نور نرم از منبعی که نسبت به سوژه بزرگه.
- خورشید ظهر بالا و سخته؛ برو توی سایه‌ی باز، صبر کن ابر بیاد، یا از سوژه‌ای عکس بگیر که بهش میاد.
- ساعت طلایی، تقریباً یه ساعت بعد از طلوع و قبل از غروب، نور گرم و نرم و سایه‌های بلند می‌ده.
- نور از پشت یه هاله‌ی درخشان می‌سازه؛ یا روی صورت نوردهی کن یا سایه‌نما نگهش دار.
- ساعت آبی، تقریباً ۲۰ تا ۴۰ دقیقه بعد از غروب، آبی تیره و قشنگه ولی نورش خیلی کمتره.