پرتره از آدمهایی که میشناسی (Portraits)
یه پرترهی خوشفرم بیشتر به فاصله، نور و فوکوس روی چشم بستگی داره. یاد میگیری چرا گوشی خیلی نزدیک دماغ رو بزرگتر نشون میده، نور رو کجا بذاری، و چطور کمک کنی کسی جلوی لنز راحت باشه.
فاصله
فاصله صورت رو عوض میکنه، نه لنز
از حدود ۳۰ سانتیمتری، که فاصلهی معمول سلفیه، نوک دماغ بهطور محسوسی از گوشها به دوربین نزدیکتره. هر چیزی به دوربین نزدیکتر باشه بزرگتر دیده میشه، پس دماغ بزرگ میشه، صورت کشیده به نظر میاد و گوشها از دید خارج میشن. به این میگن اعوجاج پرسپکتیو (perspective distortion)، و از فاصله میاد. حدود ۱٫۵ تا ۲ متر عقب برو، فرق فاصلهی دماغ و گوشها خیلی کم میشه و صورت همونجوری دیده میشه که از نزدیک هست.
مینا با دست دراز یه سلفی میگیره، بعد از رضا میخواد از دو متری با لنز 2x گوشی ازش عکس بگیره. همون صورت، ولی توی دومی دماغش اندازهی واقعی خودشه.
خودت رو امتحان کن
چرا توی سلفی از نزدیک، دماغ نیما بزرگتر از اندازهی واقعیش دیده میشه؟
- لنز گوشیها طوری ساخته شده که وسط عکس رو بزرگ کنه
- دوربین اونقدر نزدیکه که دماغش خیلی بیشتر از بقیهی صورتش بهش نزدیکه
- دوربین سلفی رزولوشن کمتری داره
- صفحهی گوشی تصویر رو کش میده
جواب رو ببین
دوربین اونقدر نزدیکه که دماغش خیلی بیشتر از بقیهی صورتش بهش نزدیکه
درسته. از حدود ۳۰ سانتیمتری، دماغ خیلی بیشتر از گوشها به لنز نزدیکه، و چیزهای نزدیکتر بزرگتر دیده میشن. عقب برو، اثرش کم میشه.
بعد کادر رو پر کن
عقب برو، بعد از لنز بلندتر استفاده کن
وقتی ۱٫۵ تا ۲ متر فاصله داری، صورت توی کادر 1x کوچیکه، پس با یه لنز بلندتر کادر رو پر کن. توی گوشی برو روی لنز واقعی 2x یا 3x، یا از حالت پرتره (Portrait mode) استفاده کن که معمولاً خودش همین لنز رو انتخاب میکنه. توی دوربین، فاصلهی کانونی (focal length) حدود ۵۰ تا ۱۳۵ میلیمتر معادل خوب جواب میده، و ۸۵ میلیمتر همون طول کلاسیک پرترهست. وقتی لنز تلهی واقعی داری، روی لنز 1x با دو انگشت زوم نکن، و لنز فوقعریض 0.5x رو از صورتهای نزدیک دور نگه دار: از همه بیشتر صورت رو کش میده.
سارا یه عکس سر و شونه از باباش میخواد. بهجای اینکه گوشی رو روی 1x نیم متر جلوی صورتش بگیره، حدود ۱٫۵ متر عقب میره و 2x رو میزنه. کادر همونقدر پره، و باباش شبیه خودش درمیاد.
خودت رو امتحان کن
رضا یه عکس سر و شونهی طبیعی از مامانش با گوشی میخواد. بهترین راه چیه؟
- نزدیک وایسه و از لنز 0.5x استفاده کنه که همهچیز جا بشه
- حدود ۳۰ سانتیمتری روی 1x وایسه
- حدود ۱٫۵ تا ۲ متر عقب بره و از لنز 2x یا 3x، یا حالت پرتره استفاده کنه
- خیلی دور روی 1x وایسه و بعداً عکس رو برش بده
جواب رو ببین
حدود ۱٫۵ تا ۲ متر عقب بره و از لنز 2x یا 3x، یا حالت پرتره استفاده کنه
درسته. این فاصله اجزای صورتش رو با تناسب طبیعی نگه میداره، و لنز بلندتر کادر رو بدون دور ریختن کیفیت پر میکنه.
قدمبهقدم ببین

از ۰٫۳ متری با 1x، دماغ بزرگ میشه از بالا که نگاه کنی، دوربین فقط ۰٫۳ متر با صورت فاصله داره و روی لنز 1x با زاویهی دید بازه. توی نتیجهی سمت راست، دماغ بهطور محسوسی بزرگ شده و گوشها ناپدید شدن: از حدود ۳۰ سانتیمتری دماغ خیلی بیشتر از گوشها نزدیکه، پس بزرگتر دیده میشه.

عقب تا ۱٫۵ متر با 2x: تناسب طبیعی دوربین تا ۱٫۵ متر عقب میره و روی لنز 2x میره، پس زاویهی دیدش باریکتر میشه. صورت هنوز کادر رو پر کرده، ولی حالا دماغ اندازهی واقعی خودشه و هر دو گوش دوباره دیده میشن: عقب برو و از لنز 2x استفاده کن تا تناسبها طبیعی بمونن.

یه پنجره با زاویهی ۴۵ درجه به صورت حجم میده یه پنجره یه طرف ظاهر میشه، با زاویهی حدود ۴۵ درجه نسبت به صورت، و نورش روی صورت میافته. توی نتیجه، سمت دورتر صورت حالا یه سایهی نرم داره که بهش حجم میده. سوژهت رو حدود ۴۵ درجه رو به یه پنجره بچرخون تا نور نرم و خوشفرم بگیری.

فوکوس روی چشم نزدیکتر، پسزمینه عقبتر حالا یه مربع AF روی چشم نزدیکتر توی نتیجه نشسته. توی نمای از بالا، پسزمینه تا ۳ متر پشت آدم عقب رفته و به نقطههای محو و نرم تبدیل شده. روی نزدیکترین چشم فوکوس کن، و بین آدم و پسزمینه فاصله بنداز تا پسزمینه نرم بشه.
خودت رو امتحان کن
مثل فریم آخر، توی پرتره فوکوس باید کجا بیفته؟
- روی نوک دماغ
- روی نزدیکترین چشم
- روی گوش
- روی پسزمینه، که همهچیز واضح به نظر بیاد
جواب رو ببین
روی نزدیکترین چشم
درسته. بیننده اول به چشمها نگاه میکنه، و یه چشم نزدیکِ واضح باعث میشه کل پرتره واضح به نظر بیاد. روش ضربه بزن، یا اگه گوشی یا دوربینت تشخیص چشم (eye AF) داره، ازش استفاده کن.
نور و پسزمینه
نور نرم از جلو و کنار، فاصله پشت سر
صورتها توی نور نرم از جلو و کنار از همه بهتر دیده میشن: یه پنجره که آدم حدود ۴۵ درجه رو بهش چرخیده، سایهی باز توی فضای باز، یا ساعت طلایی. از خورشید ظهر بالای سر و چراغ سقف درست بالای سر دوری کن، که هر دو سایهی تیره زیر چشمها میندازن. یه دیوار سفید، یه برگه کاغذ یا یه رفلکتور (reflector) سمت سایه، یهکم نور رو برمیگردونه. پشت آدم، پسزمینه رو ساده و چند متر دورتر نگه دار: فاصلهی بیشتر یعنی محوی بیشتر. توی دوربین، یه دیافراگم یهکم باز حدود f/2 تا f/4 نرمترش میکنه؛ توی گوشی، حالت پرتره این محوی رو شبیهسازی میکنه، پس لبههای دور مو و عینک رو چک کن.
نیما مادربزرگش رو کنار پنجرهی هال میشونه، یهکم رو به پنجره چرخیده، و اتاقِ پشتش کمنور و سه متر دورتره. یه روبالشی سفید روی پاش نور رو به زیر چونهش برمیگردونه.
چیزهای کوچیک با اثر بزرگ
- دوربین رو حدود همقد چشم آدم یا یهکم بالاتر بگیر؛ خیلی پایینتر از چونه، چونه و سوراخهای دماغ رو بزرگ نشون میده.
- از وسط ران، کمر یا سینه کادر رو ببُر، نه دقیقاً از زانو، آرنج، مچ دست یا مچ پا.
- قبل از زدن دکمه، پشت سرش رو برای تیر و لکههای روشن چک کن.
- اشتباههای رایج: لنز خیلی باز و خیلی نزدیک، فلاش مستقیم و تند، فوکوس روی دماغ یا گوش، پسزمینهی شلوغ.
خودت رو امتحان کن
برای نور نرم و خوشفرم، سارا باید دوستش رو طوری بشونه که پنجرهی روشن درست پشتش باشه.
جواب رو ببین
نادرست
غلطه. وقتی پنجره پشتشه، صورتش توی سایه میره و پنجره هم بیش از حد روشن میشه. طوری بچرخونش که با زاویهی حدود ۴۵ درجه رو به پنجره باشه، تا نور از جلو و کنار روی صورتش بیفته و بهش حجم بده.
کمک کن کسی جلوی لنز راحت باشه
- اول اجازه بگیر
با غریبهها همیشه، و برای بچهها از پدر و مادرشون هم بپرس. با دوستات، بگو دنبال چه عکسی هستی.
- حرف بزن
سکوت پشت دوربین آدما رو خشک میکنه. گپ بزن، شوخی کن، یه چیزی ازشون بپرس.
- راهنماییهای کوچیک و دقیق بده
«چونهت رو یهکم بیار جلو و پایین»، «شونههات رو یهکم از من بچرخون». نه «طبیعی باش».
- پشتسرهم عکس بگیر
دکمه رو نگه دار یا از حالت عکس پیاپی (burst) استفاده کن تا یه حالت واقعی رو بگیری و از عکسهایی که چشم بستهست فرار کنی.
- زود یه عکس خوب نشونش بده
وقتی ببینه خوب افتاده، راحت میشه، و عکسهای بعدی بهتر میشن.
خودت رو امتحان کن
مینا داره از دخترخالهش پرتره میگیره. کدوم انتخابها کمک میکنن و کدومها خرابش میکنن؟
- دوربین همقد چشمش
- دوربین خیلی پایینتر از چونهش
- یه دیوار ساده سه متر پشت سرش
- بریدن کادر دقیقاً از زانوهاش
- ایستادن درست زیر چراغ سقف
- عکس پیاپی گرفتن وقتی باهاش گپ میزنه
جواب رو ببین
کمک میکنه: دوربین همقد چشمش, یه دیوار ساده سه متر پشت سرش, عکس پیاپی گرفتن وقتی باهاش گپ میزنه
خرابش میکنه: دوربین خیلی پایینتر از چونهش, بریدن کادر دقیقاً از زانوهاش, ایستادن درست زیر چراغ سقف
مرور درس
- فاصله صورت رو تغییر شکل میده، نه لنز: از حدود ۳۰ سانتیمتری دماغ بزرگتر دیده میشه.
- حدود ۱٫۵ تا ۲ متر عقب برو، بعد با لنز 2x یا 3x، حالت پرتره، یا حدود ۵۰ تا ۱۳۵ میلیمتر توی دوربین کادر رو پر کن.
- از نور نرم از جلو و کنار استفاده کن، مثل پنجره با زاویهی حدود ۴۵ درجه؛ از نور مستقیم از بالا دوری کن.
- روی نزدیکترین چشم فوکوس کن، و یه پسزمینهی ساده چند متر پشت سر نگه دار.
- حرف بزن، راهنماییهای کوچیک بده، پشتسرهم عکس بگیر، و اجازه بگیر.