عکاسی در نور کم (Low Light)
شب هر استاپ مهمه و باید انتخاب کنی از چی بگذری: عمق میدان، وضوح یا سایه‌های تمیز. یاد می‌گیری ثابت بمونی، دیافراگم رو باز کنی، ISO رو بالا ببری، از حالت شب استفاده کنی و به‌جای فلاش مستقیم توی صورت، فلاش رو به سقف بزنی.
ترتیب حرکت‌ها
دیافراگم رو باز کن، شاتر رو کند کن، بعد ISO رو ببر بالا
با دوربین، نور رو به این ترتیب پیدا کن. ۱. دیافراگم: تا جایی که می‌شه بازش کن، مثلاً f/1.8. ۲. شاتر: کندترین سرعتی که می‌تونی ثابت نگهش داری، یا سوژه اجازه می‌ده؛ یه گربه‌ی خواب شاتر کندتری رو تحمل می‌کنه تا یه دوست که داره می‌رقصه. ۳. ISO: هر چی کم موند رو با بالا بردن ISO جبران کن. وقتی مجبوری انتخاب کنی، نویز رو به لرزش ترجیح بده: یه عکس واضح با یه‌کم دونه اشکالی نداره، یه عکس لرزیده چرا. توی گوشی دیافراگم ثابته و گوشی خودش شاتر و ISO رو انتخاب می‌کنه، مگه اینکه از حالت Pro یا Manual استفاده کنی.
رضا سر شام با دوربینش از خانواده‌ش عکس می‌گیره: f/1.8، بعد 1/60 چون آدما موقع حرف زدن تکون می‌خورن، بعد ISO تا 1600 بالا می‌ره که بقیه‌ش رو جبران کنه. یه‌کم دونه داره، ولی همه‌ی صورت‌ها واضحن.
خودت رو امتحان کن
توی نور کم، یه‌کم نویز معمولاً بیشتر از یه‌کم لرزش عکس رو خراب می‌کنه، پس بهتره ISO رو پایین نگه داری و شاتر رو تا جایی که می‌شه کند کنی.
جواب رو ببین
نادرست
غلطه. برعکسه. یه‌کم دونه به‌ندرت عکس رو خراب می‌کنه، ولی لرزش ناشی از تکون دست یا حرکت سوژه معمولاً خرابش می‌کنه و بعداً هم درست نمی‌شه. یه‌کم نویز رو قبول کن تا شاتر به اندازه‌ی کافی سریع بمونه.
دوربین رو ثابت نگه دار
- به یه چیزی تکیه‌ش بده
سه‌پایه (tripod) از همه بهتره، ولی دیوار، میز، نرده یا یه کیف روی نیمکت هم جواب می‌ده.
- درست نگهش دار
با دو دست، آرنج‌ها چسبیده به بدن، و موقع زدن دکمه آروم نفست رو بده بیرون.
- از تایمر استفاده کن
تایمر دوثانیه‌ای یعنی فشار انگشتت روی دکمه عکس رو نمی‌لرزونه.
- حدِ لرزش‌گیر رو بشناس
لرزش‌گیر (stabilisation) توی لنز، بدنه یا گوشی لرزش دستت رو برای صحنه‌های ثابت می‌گیره. برای آدمی که تکون می‌خوره هیچ کاری نمی‌کنه.
خودت رو امتحان کن
دوربین نیما روی f/2، 1/250 و ISO 100 تنظیمه، و توی خونه عکس ۴ استاپ تاریک‌تر از لازم درمیاد. چطور بدون تغییر سرعت شاتر درستش کنه؟
- ISO رو ببره روی 400
- ISO رو ببره روی 1600
- دیافراگم رو ببنده تا f/8
- ISO رو ببره روی 800 و دیافراگم رو ببنده تا f/4
جواب رو ببین
ISO رو ببره روی 1600
درسته. هر دو برابر شدن یه استاپه: 100 به 200 به 400 به 800 به 1600 یعنی چهار بار دو برابر، پس چهار استاپ روشن‌تر.
قدم‌به‌قدم ببین
تنظیمات روز: ۴ استاپ تاریک یه اتاق کم‌نور با یه آباژور و یه آدم نشسته، با f/2، 1/250 و ISO 100. کادر تقریباً سیاهه و نورسنج با رنگ نارنجی −4 EV رو نشون می‌ده: تنظیماتی که بیرون جواب می‌دن، این اتاق رو حدود چهار استاپ تاریک‌تر از لازم می‌ذارن.
شاتر روی 1/15: روشن، ولی لرزیده شاتر از 1/250 تا 1/15 کند می‌شه، یعنی چهار استاپ نور بیشتر، و نورسنج به 0 EV می‌رسه. اتاق حالا روشنه، ولی آدم نشسته دوتایی و کش‌اومده دیده می‌شه، با برچسب SHAKE: نوردهی طولانی هر تکون دست و سوژه رو ثبت کرده.
به‌جاش ISO روی 1600: واضح، ولی پردونه شاتر برمی‌گرده روی 1/250 و به‌جاش ISO از 100 تا 1600 بالا می‌ره، همون چهار استاپ. آدمک دوباره واضحه و نورسنج هنوز 0 EV رو نشون می‌ده، ولی کل کادر پر از دونه‌های ریز شده: بالا بردن چهار استاپی ISO عکس رو واضح نگه می‌داره ولی نویز (دونه) اضافه می‌کنه.
تقسیمش کن: 1/60 و ISO 400، با تکیه‌گاه حالا چهار استاپ تقسیم شده: شاتر 1/60 برای دو تا و ISO 400 برای دو تای دیگه، با یه سه‌پایه زیر کادر. نورسنج 0 EV رو نشون می‌ده و عکس روشن و واضحه و فقط یه‌کم دونه داره. یه‌کم از هر کدوم، با دوربینی که تکیه‌گاه داره، معمولاً تمیزترین نتیجه رو می‌ده.
خودت رو امتحان کن
توی فریم آخر، 1/60 و ISO 400 با هم چطوری اون چهار استاپی رو که اتاق لازم داشت جور می‌کنن؟
- 1/250 تا 1/60 یه استاپه، ISO 100 تا 400 سه تا
- 1/250 تا 1/60 دو استاپه، و ISO 100 تا 400 دو تای دیگه
- 1/250 تا 1/60 به‌تنهایی چهار استاپه و ISO هیچی اضافه نمی‌کنه
- جور نمی‌کنن؛ عکس هنوز دو استاپ تاریکه
جواب رو ببین
1/250 تا 1/60 دو استاپه، و ISO 100 تا 400 دو تای دیگه
درسته. 1/250 به 1/125 به 1/60 یعنی دو بار نصف شدن سرعت، دو استاپ. ISO 100 به 200 به 400 یعنی دو بار دو برابر، دو استاپ دیگه. روی هم چهار تا، برای همین نورسنج 0 EV رو نشون می‌ده.
حالت شب
حالت شب گوشیت واقعاً چی کار می‌کنه
حالت شب (Night mode) توی یک تا چند ثانیه چند تا فریم می‌گیره و با هم ترکیبشون می‌کنه. میانگین گرفتن از چند فریم بخش زیادی از نویز رو از بین می‌بره و صحنه رو روشن‌تر می‌کنه، و گوشی فریم‌ها رو روی هم تنظیم می‌کنه تا لرزش‌های کوچیک دست دیده نشه. پس تا وقتی تموم نشده ثابت بمون، و از آدمای توی کادر هم بخواه ثابت بمونن. اگه گوشی رو به یه چیزی تکیه بدی یا روی سه‌پایه بذاری، خیلی از گوشی‌ها اجازه‌ی ثبت طولانی‌تری می‌دن. با سوژه‌های متحرک مشکل داره و ممکنه کش‌اومده یا دوتایی دربیان.
مینا شب از یه پل نورانی عکس می‌گیره. گوشی ۳ ثانیه نشون می‌ده؛ آرنج‌هاش رو به نرده تکیه می‌ده و صبر می‌کنه تا دایره کامل بشه. رودخونه صاف، نورها تیز و آسمون تمیز درمیاد.
فلاش مستقیم یا نور برگشتی؟
فلاش مستقیم
فلاش داخلی که مستقیم به صورت‌ها زده می‌شه: نور صاف و تند، پوست براق، چشم قرمز، و پس‌زمینه‌ی سیاه، چون نور فلاش فقط تا چند متر اول می‌رسه.
گزینه‌های بهتر
به یه چراغ نزدیک‌تر شو یا چراغ‌های بیشتری توی اتاق روشن کن. توی دوربینی که فلاشش می‌چرخه، فلاش رو به یه سقف یا دیوار سفید بزن که برگرده (bounce): کل سقف یه منبع نور بزرگ و نرم می‌شه، و اتاقِ پشت سر هم دیده می‌شه.
خودت رو امتحان کن
وقتی سارا دکمه رو می‌زنه، حالت شب گوشی واقعاً چی کار می‌کنه؟
- یه فلاش مادون قرمز مخفی می‌زنه
- توی یه ثانیه یا بیشتر چند تا فریم می‌گیره و ترکیبشون می‌کنه تا نویز کم بشه و صحنه روشن‌تر بشه
- فقط ISO رو تا جایی که می‌شه بالا می‌بره
- می‌ره روی یه لنز مخصوص شب
جواب رو ببین
توی یه ثانیه یا بیشتر چند تا فریم می‌گیره و ترکیبشون می‌کنه تا نویز کم بشه و صحنه روشن‌تر بشه
درسته. چند تا فریم که یکی می‌شن: نویز کمتر، روشنایی بیشتر. برای همینه که باید تا آخرش ثابت بمونه.
چند تا عادت دیگه برای شب
- صحنه‌های شب رو اون‌قدر تاریک نگه دار که شب به نظر بیان؛ روشنشون نکن تا شبیه روز بشن.
- چراغ‌ها و تابلوهای نئونی راحت می‌سوزن (clip): روی قسمت روشن ضربه بزن یا −EV بده تا رنگشون بمونه.
- توی تاریکی از زوم دیجیتال استفاده نکن؛ نویز رو بزرگ‌تر می‌کنه. نزدیک‌تر برو.
- شهر توی ساعت آبی یا ردّ نور ماشین‌ها: سه‌پایه، ISO 100، یه دیافراگم بسته‌تر مثل f/8، و حدود ۵ تا ۳۰ ثانیه.
- فلاش خودکار توی کنسرت نمی‌تونه از وسط جمعیت صحنه رو روشن کنه؛ خاموشش کن.
خودت رو امتحان کن
هر مشکل شبانه رو به راه‌حلش وصل کن
جواب رو ببین
- دوستت سر شام صاف، براق و با چشم قرمز افتاده → چراغ‌های بیشتری روشن کن یا فلاش رو به سقف بزن
- یه تابلوی نئون شده یه لکه‌ی سفید → روی تابلو ضربه بزن یا −EV بده
- یه صورت دور فقط یه مشت دونه‌ست → به‌جای زوم دیجیتال نزدیک‌تر برو
- عکس حالت شب از یه خیابون ساکن کش اومده → گوشی رو تکیه بده و تا تموم شدن ثابت بمون
مرور درس
- توی خونه، شب ممکنه حدود ۶ تا ۸ استاپ از آفتاب باز تاریک‌تر باشه؛ دوربین همیشه نور کم داره.
- با دوربین: دیافراگم رو باز کن، کندترین شاتری که می‌تونی نگه داری یا سوژه اجازه می‌ده، بعد ISO رو بالا ببر.
- نویز رو به لرزش ترجیح بده، و تقسیم کردن استاپ‌ها، مثل 1/60 و ISO 400، اغلب تمیزترین نتیجه رو می‌ده.
- دوربین رو تکیه بده و از تایمر دوثانیه‌ای استفاده کن؛ حالت شب چند تا فریم رو ترکیب می‌کنه، پس ثابت بمون.
- فلاش مستقیم توی صورت نزن: از نور اتاق استفاده کن یا فلاش رو به سقف بزن.