بفهم اون شغل واقعاً چیه
آگهی‌های کار رو مثل داده بخون، شرط‌های واقعی رو از فهرست آرزوها جدا کن، و از کسی که اون کار رو می‌کنه بپرس حسش واقعاً چطوره.
چرا تحقیق
عنوان شغلی فقط یه برچسبه
«کارشناس مارکتینگ» می‌تونه یعنی کل روز پست نوشتن، یا مدیریت بودجه‌ی تبلیغات و کار با جدول. عنوان‌های شغلی استاندارد نیستن و یه عنوان یکسان می‌تونه کارهای خیلی متفاوتی رو قایم کنه. یه ساعت تحقیق قبل از درخواست دادن جلوی چند ماه دویدن دنبال کاری که ازش بدت میاد رو می‌گیره، و دقیقاً بهت می‌گه چی تو رزومه‌ت بنویسی.
نازنین می‌خواست «مدیر محصول» بشه چون به نظرش خلاقانه می‌اومد. بعد از خوندن آگهی‌ها و حرف زدن با دو نفر که این کار رو می‌کنن، فهمید بیشتر روزها جلسه‌ست، اولویت‌بندی و «نه» گفتن. هنوز هم می‌خواستش، ولی حالا می‌دونست چرا.
آگهی‌ها رو مثل داده بخون
- ۱۰ تا ۱۵ آگهی برای یه شغل جمع کن
از سایت‌هایی استفاده کن که آدم‌ها جایی که می‌خوای کار کنی ازشون استفاده می‌کنن: تو ایران سایت‌هایی مثل جابینجا و جاب‌ویژن؛ برای کار خارج از ایران، لینکدین و سایت‌های کاریابی همون کشور. هنوز درخواست نمی‌دی، فقط جمع می‌کنی.
- کارها و شرط‌ها رو علامت بزن
کارها فعل‌ان («تهیه‌ی گزارش هفتگی»). شرط‌ها مهارت، ابزار، سابقه و زبانن.
- بشمر هر کدوم چند بار اومده
ابزاری که تقریباً تو همه‌ی آگهی‌ها هست، پایه‌ایه. اونی که فقط تو دو تا آگهی اومده، امتیاز اضافه‌ست.
- سطح و محیط رو یادداشت کن
چند سال سابقه خواستن، چه جور شرکت‌هایی‌ان، کدوم شهرها، دورکاری هست یا نه. این نشون می‌ده یه تازه‌کار از کجا واقعاً می‌تونه وارد بشه.
شمارش سینا: ۱۵ آگهی «تحلیلگر داده‌ی تازه‌کار»
SQL ۱۳ از ۱۵
Excel ۱۲ از ۱۵
Power BI یا Tableau ۹ از ۱۵
Python ۶ از ۱۵
مدرک آمار ۴ از ۱۵
سابقه‌ی خواسته‌شده: ۰ تا ۲ سال در ۱۱ از ۱۵پایه: SQL، اکسل، یه ابزار داشبورد. امتیاز اضافه: Python. بیشتر آگهی‌ها تازه‌کار هم قبول می‌کنن.این نمونه‌ی آگهی‌های خود سیناست، نه آمار بازار. عددهای تو بسته به شهر و سال فرق می‌کنه؛ برای همینه که خودت باید بشمری.
خودت رو امتحان کن
سینا با توجه به شمارشش، قبل از درخواست دادن چهار هفته وقت آزاد داره. اکسل رو خوب بلده و بقیه‌ی فهرست رو نه. اول چی یاد بگیره؟
- SQL، بعد یه ابزار داشبورد
- Python، چون از همه پیشرفته‌تر به نظر میاد
- مدرک آمار، چون بعضی آگهی‌ها خواستنش
- هیچی: الان درخواست بده و سر کار یاد بگیره
جواب رو ببین
SQL، بعد یه ابزار داشبورد
آره. SQL تو ۱۳ تا از ۱۵ آگهی هست و بلدش نیست، پس بزرگ‌ترین شکاف رو پر می‌کنه. بعدش ابزار داشبورد. Python امتیاز اضافه‌ست برای بعد.
دو جور شرط
پایه‌ای
تو بیشتر آگهی‌های اون شغل هست و کار بدونش انجام نمی‌شه. اگه یه مهارت پایه‌ای رو نداری، ارزش داره قبل از درخواست، یا هم‌زمان باهاش، اون شکاف رو پر کنی.
فهرست آرزو
تو چندتا آگهی میاد، یا ته یه فهرست بلند. کارفرماها خیلی وقت‌ها یه آدم ایده‌آل رو توصیف می‌کنن که وجود نداره. نداشتن یه مورد از فهرست آرزو به‌ندرت حذفت می‌کنه.
خودت رو امتحان کن
لیلا ۶ تا از ۸ شرط یه آگهی رو داره، از جمله ۳ تایی که تقریباً تو همه‌ی آگهی‌های اون شغل هست. دو تایی که نداره یه زبان دوم و یه ابزار خیلی تخصصیه. باید صبر کنه تا هر ۸ تا رو داشته باشه، بعد درخواست بده.
جواب رو ببین
نادرست
غلطه. همه‌ی شرط‌های پایه‌ای رو داره؛ اون دوتا شبیه فهرست آرزوان. صبر کردن ممکنه چند ماه ازش بگیره، در حالی که بقیه دارن درخواست می‌دن. بهتره همین الان درخواست بده و بگه قبلاً ابزارهای جدید رو چقدر سریع یاد گرفته.
از آدمش بپرس
گفت‌وگوی اطلاعاتی
آگهی‌ها بهت می‌گن کارفرما چی می‌خواد. فقط کسایی که تو اون شغلن می‌تونن بگن یه روز معمولیش چه حسی داره. از یه نفر که اون کار رو می‌کنه ۱۵ تا ۲۰ دقیقه وقت بخواه، با پیام، تماس یا یه قهوه، تا درباره‌ی کارش بپرسی. داری اطلاعات می‌خوای، نه کار، و همین باعث می‌شه راحت‌تر «باشه» بگن.
«سلام رضا، من دانشجوی سال آخر حسابداری‌ام و دارم کارهای حسابرسی رو بررسی می‌کنم. می‌شه سه چهارتا سؤال درباره‌ی سال اولت تو اون مؤسسه ازت بپرسم؟ یه تماس ۱۵ دقیقه‌ای، هر وقت برات راحته.»
سؤال‌هایی که ارزش پرسیدن دارن
- دیروز از صبح تا عصر دقیقاً چی کار کردی؟
- سخت‌ترین بخش این کار چیه و تازه‌واردها معمولاً کجا گیر می‌کنن؟
- تو سال اول کدوم مهارت‌ها از همه مهم‌ترن؟
- خودت چطور وارد این کار شدی، و این مسیر هنوز هم جواب می‌ده؟
خودت رو امتحان کن
برای یه گفت‌وگوی ۱۵ دقیقه‌ای سؤال خوبیه یا نه؟
- تو سال اول چی بیشتر از همه غافلگیرت کرد؟
- می‌تونی تو شرکتتون برام کار جور کنی؟
- تازه‌استخدام‌ها معمولاً چه مهارتی کم دارن؟
- شرکتتون چی کار می‌کنه؟
- یه هفته‌ی معمولی کاریت چه شکلیه؟
- دقیقاً چقدر حقوق می‌گیری؟
جواب رو ببین
سؤال خوب: تو سال اول چی بیشتر از همه غافلگیرت کرد؟, تازه‌استخدام‌ها معمولاً چه مهارتی کم دارن؟, یه هفته‌ی معمولی کاریت چه شکلیه؟
سؤال ضعیف: می‌تونی تو شرکتتون برام کار جور کنی؟, شرکتتون چی کار می‌کنه؟, دقیقاً چقدر حقوق می‌گیری؟
خودت رو امتحان کن
هر منبع رو به چیزی که براش بهتره وصل کن
جواب رو ببین
- ۱۰ تا ۱۵ آگهی کار → کدوم مهارت‌ها بارها و بارها تکرار می‌شن
- گپ با کسی که اون کار رو می‌کنه → حس واقعی یه روز کاری
- پروفایل آدم‌هایی که تو اون نقشن → مسیرهایی که طی کردن تا برسن اونجا
- بازه‌ی حقوق تو آگهی‌ها و نظرسنجی‌ها → یه تصویر تقریبی از حقوق
مرور درس
- عنوان‌های شغلی استاندارد نیستن؛ تحقیق کن کار واقعاً چیه.
- ۱۰ تا ۱۵ آگهی رو بشمر تا مهارت‌های پایه و سطح ورود واقعی رو پیدا کنی.
- شرط‌های پایه‌ای مهمن؛ نداشتن یه مورد از فهرست آرزو به‌ندرت حذفت می‌کنه.
- یه گفت‌وگوی کوتاه با کسی که اون کار رو می‌کنه چیزی رو بهت می‌گه که آگهی‌ها نمی‌گن.