پث‌وایز

تئوری بنیادین موسیقی (Music Theory from Scratch) · درس ۳ از ۱۲ · ۱۲ دقیقه

کشش نت‌ها و تقسیم ضرب (Note Values & Beat Subdivision)

هر ریتمی رو با ضرب اندازه می‌گیری: نت گرد، سفید، سیاه و چنگ، سکوت‌های هم‌اندازه‌شون، و شمارش «1 & 2 &» که همه رو سر جاشون نگه می‌ده.

اندازه گرفتن ریتم

ریتم یعنی کوتاه و بلند، با واحد ضرب

تو درس ۱ گفتیم ریتم «الگوی صداهای کوتاه و بلنده». حالا اندازه‌ش می‌گیریم. هر نت یه کشش داره که با ضرب شمرده می‌شه و هر کشش یه اسم داره. با چهارتا اسم می‌تونی ریتم بیشتر آهنگ‌هایی که بلدی رو توصیف کنی.

تو «Twinkle Twinkle» هر هجا یه ضرب طول می‌کشه، به‌جز «star» که دو ضربه. همین یه جمله توصیف کامل ریتمشه.

اسمکشش تو 4/4چندتاش تو یه میزان جا می‌شه
گرد (whole)۴ ضرب۱
سفید (half)۲ ضرب۲
سیاه (quarter)۱ ضرب۴
چنگ (eighth)نیم ضرب۸
سفید نقطه‌دار۳ ضرب (نقطه نصف خود نت رو بهش اضافه می‌کنه)یه میزان 3/4 رو پر می‌کنه

بریدن پیتزا

یه میزان 4/4 یه پیتزای کامله. نصفش کن، دوتا نیمه داری. دوباره ببُر می‌شه چهار تیکه، یه بار دیگه می‌شه هشت‌تا. هر جور ببُری، تیکه‌ها باید روی هم همون یه پیتزا بشن. جایی که این تشبیه جواب نمی‌ده: این تقسیم‌بندی از 4/4 میاد. تو 3/4 هر میزان فقط سه‌تا سیاه جا داره و نت گرد از خود میزان درازتره. چیزی که همه‌جا درسته نسبت‌هاست: سفید همیشه دوتا سیاهه.

خودت رو امتحان کن

نیکا می‌خواد خط اول «Twinkle Twinkle» رو بنویسه و هر هجا رو یه ضرب گرفته: Twin-kle twin-kle lit-tle star. چه نت‌هایی لازم داره؟

  1. هفت‌تا سیاه
  2. شیش‌تا سیاه و یه سفید
  3. شیش‌تا چنگ و یه سیاه
  4. هفت‌تا سیاه و یه گرد
جواب رو ببین

شیش‌تا سیاه و یه سفید

آره. شیش‌تا هجای یک‌ضربی می‌شه شیش‌تا سیاه، و «star» دو ضرب کش میاد که می‌شه یه سفید. ۶ + ۲ = ۸ ضرب، دقیقاً دو میزان 4/4.

بین ضرب‌ها

تقسیم ضرب: «1 & 2 & 3 & 4 &»

چنگ از یه ضرب کوتاه‌تره، پس یه راهی لازم داری که بین ضرب‌ها رو هم بشمری. نوازنده‌ها می‌گن «and»، تو فارسی هم خیلی‌ها می‌گن «و»: یک و دو و سه و چهار و. عددها همون ضرب‌هان، همون‌جا که پات می‌خوره زمین. هر «و» دقیقاً وسط راه ضرب بعدیه، وقتی پات تو هواست.

آروم با پا ضرب بگیر و یکنواخت بگو «یک و دو و سه و چهار و». پا روی عددها پایینه و روی «و» بالا. الان داری با همون تمپوی قبلی چنگ می‌شمری.

یه میزان 4/4 که چهار جور پر شده.
حرف یعنی نت اینجا شروع می‌شه؛ خط‌تیره یعنی هنوز داره صدا می‌ده.

count:     1   &   2   &   3   &   4   &
whole:     W-------------------------------
halves:    H-------------- H--------------
quarters:  Q------ Q------ Q------ Q------
eighths:   E-- E-- E-- E-- E-- E-- E-- E--

خروجی

1 x 4 = 4    (گرد)
2 x 2 = 4    (سفید)
4 x 1 = 4    (سیاه)
8 x 1/2 = 4  (چنگ)

هر خط رو دست بزن و بلند بشمر. سرعت شمردنت اصلاً عوض نمی‌شه. فقط تعداد دست‌زدن‌ها تو هر میزان عوض می‌شه.

خودت رو امتحان کن

وقتی یه آهنگ از نت سیاه می‌ره سراغ چنگ، تمپوش دو برابر شده.

جواب رو ببین

نادرست

تمپو سرعت ضربه و ضرب از جاش تکون نخورده. چنگ فقط تو هر ضرب دوتا صدا می‌ذاره. آهنگ پرکارتر حس می‌شه، ولی پات با همون سرعت قبل می‌خوره زمین.

سکوت موسیقایی (Rest)

اسم · ریتم

یه ساکت بودن که اندازه داره. هر کشش یه سکوت هم‌اندازه داره: سکوت گرد، سفید، سیاه، چنگ. سکوت دقیقاً مثل نت جای خودش رو تو میزان می‌گیره و ضرب وسطش ادامه می‌ده.

روی ۱ و ۲ و ۳ دست بزن و روی ۴ ساکت بمون. اون ساکت‌بودن یه سکوت سیاهه و میزان هنوز روی هم چهار ضربه.

الگوی معروف استادیوم‌ها: پا، پا، دست.

count:  1    &    2    &    3    &    4    &
do:     st   st   CLAP      st   st   CLAP

st   (پا)  = چنگ، نیم ضرب
CLAP (دست) = سیاه، یه ضرب

1/2 + 1/2 + 1  +  1/2 + 1/2 + 1

خروجی

= 4
یه میزان کامل 4/4

بلند بشمر و امتحانش کن. پا کوبیدن‌ها روی «1 &» و «3 &» می‌شینن و دست‌زدن‌ها روی ۲ و ۴. روی «&» بعد از ۲ و بعد از ۴ چیز جدیدی شروع نمی‌شه؛ صدای دست هنوز اونجا ادامه داره.

خودت رو امتحان کن

امید داره یه میزان 4/4 رو پر می‌کنه. یه سفید نوشته و بعدش یه سیاه. می‌خواد بقیه‌ی میزان رو با چنگ پر کنه. چندتا چنگ لازم داره؟

  1. دوتا
  2. یکی
  3. سه‌تا
  4. چهارتا
جواب رو ببین

دوتا

درسته. ۲ + ۱ = ۳ ضرب پر شده و یه ضرب مونده. تو یه ضرب دوتا چنگ جا می‌شه.

هر ریتم نوشته‌شده‌ای رو چطور دست بزنی

  1. اول شمارش رو راه بنداز

    قبل از اینکه دست بزنی، یه میزان کامل آروم و یکنواخت بگو «یک و دو و سه و چهار و».

  2. فقط جایی دست بزن که نت شروع می‌شه

    نت سفید یه دست‌زدن داره، نه دوتا. صدا یه بار شروع می‌شه و بعد ادامه پیدا می‌کنه.

  3. وسط نت‌های کشیده هم بشمر

    دست‌هات رو چسبیده نگه بده و بقیه‌ی ضرب‌های اون نت رو بشمر.

  4. سکوت‌ها رو هم با همون دقت بشمر

    دست‌هات رو باز کن و عددها رو بگو. سکوت باید کامل اندازه‌ش طول بکشه.

خودت رو امتحان کن

این دقیقاً یه میزان 4/4 رو پر می‌کنه؟

  • دوتا سفید
  • سه‌تا سیاه
  • یه سفید و چهارتا چنگ
  • یه گرد و یه سیاه
  • سیاه، سکوت سیاه، سفید
  • شیش‌تا چنگ
جواب رو ببین

دقیقاً ۴ ضرب: دوتا سفید, یه سفید و چهارتا چنگ, سیاه، سکوت سیاه، سفید

کم یا زیاد: سه‌تا سیاه, یه گرد و یه سیاه, شیش‌تا چنگ

خودت رو امتحان کن

چیزی که می‌شنوی رو به اسمش وصل کن

جواب رو ببین
  • یه صدا که کل یه میزان 4/4 کشیده می‌شه → نت گرد
  • تو هر ضرب دوتا صدای هم‌اندازه → نت‌های چنگ
  • دقیقاً دو ضرب ساکت → سکوت سفید
  • «you» آخر «Happy Birthday» که یه میزان 3/4 رو پر می‌کنه → سفید نقطه‌دار

مرور درس

  • تو 4/4 نت گرد ۴ ضربه، سفید ۲، سیاه ۱ و چنگ نیم ضرب.
  • چنگ‌ها رو این‌جوری بشمر: «یک و دو و سه و چهار و»؛ عددها روی ضرب، «و» وسطشون.
  • نت بیشتر تو هر ضرب یعنی تمپوی تندتر نیست؛ ضرب سر جاشه.
  • سکوت یه ساکت‌بودن اندازه‌داره و مثل نت شمرده می‌شه.
  • هر میزان باید با کسر میزانش جور دربیاد. تازه‌کارها ضرب‌ها رو تو نت‌های کشیده و سکوت‌ها گم می‌کنن.

فقط نخونش، نگهش دار

پث‌وایز هر ایده رو درست قبل از اینکه فراموشش کنی با یه سؤال کوتاه برمی‌گردونه. رایگان روی اندروید و وب، به فارسی و انگلیسی.

Cafe Bazaar Myket باز کردن نسخه‌ی وب

همه‌ی درس‌های این دوره

  1. ضرب و تمپو
  2. میزان و کسر میزان (Time Signature)
  3. کشش نت‌ها و تقسیم ضرب (Note Values & Beat Subdivision)
  4. نت‌ها، کیبورد و اکتاو
  5. نیم‌پرده، پرده و گام ماژور (Major Scale)
  6. گام مینور (Minor Scale) و حال‌وهوا
  7. فاصله‌ها در موسیقی (Musical Intervals)
  8. ساختن آکورد: آکوردهای سه‌صدایی
  9. توالی آکوردها
  10. تنالیته و دایره‌ی پنجم‌ها (Circle of Fifths)
  11. ملودی چطور روی آکورد می‌شینه
  12. شنیدن تحلیلی مثل یک موسیقی‌دان (Active Analytical Listening)