فاصله‌ها در موسیقی (Musical Intervals)
فاصله‌ی هر دوتا نت رو با نیم‌پرده اندازه می‌گیری، اسم درستش رو می‌گی و حدس می‌زنی دوتا نت با هم آروم صدا می‌دن یا پرتنش.
ملودی واقعاً چیه
تو فاصله‌ها رو یادت می‌مونه، نه نت‌ها رو
یکی «Happy Birthday» رو خیلی بالا شروع می‌کنه، یکی خیلی پایین، و تو هر دو بار فوری می‌شناسیش. حتی یه نت مشترک هم ندارن. چیزی که یکیه زنجیره‌ی فاصله‌ها از هر نت تا نت بعدیه. به فاصله‌ی دوتا نت می‌گن interval (فاصله)، و هارمونی با همین فاصله‌ها ساخته می‌شه.
برای همین هم بود که الگوی گام‌ها از هر نتی جواب می‌داد. W W H W W W H چیزی نیست جز یه لیست از فاصله‌ها.
فاصله‌ی موسیقایی (Interval)
دوری دوتا نت از هم. یه اندازه داره که با نیم‌پرده شمرده می‌شه، و یه اسم عددی که با حرف‌ها شمرده می‌شه. برای اسم عددی هر دو سر رو می‌شمری: C تا E می‌شه C، D، E، یعنی سه‌تا حرف، پس یه سوم ـه. C تا G پنج‌تا حرفه، پس پنجم ـه.
دوتا فاصله رو از درس ۵ بلدی. نیم‌پرده (۱) همون دوم کوچکه و پرده (۲) همون دوم بزرگ.
| فاصله | نیم‌پرده | مثال از C |
|---|---|---|
| سوم کوچک (minor third) | ۳ | C تا Eb |
| سوم بزرگ (major third) | ۴ | C تا E |
| چهارم درست (perfect fourth) | ۵ | C تا F |
| پنجم درست (perfect fifth) | ۷ | C تا G |
| اکتاو | ۱۲ | C تا C بعدی |
خودت رو امتحان کن
«Twinkle Twinkle» با C C G G شروع می‌شه. نیکا می‌خواد پرش C به G رو اسم‌گذاری کنه. چیه؟
- ۵ نیم‌پرده، پس پنجم درست
- ۷ نیم‌پرده، پنجم درست
- ۸ نیم‌پرده، چون G هشتمین کلیده
- ۴ نیم‌پرده، سوم بزرگ
جواب رو ببین
۷ نیم‌پرده، پنجم درست
آره. C#، D، D#، E، F، F#، G: هفت‌تا حرکت. و C D E F G پنج‌تا حرفه؛ اسم «پنجم» از همین‌جا میاد.
خط اول «Happy Birthday»، با شروع از G.
Hap py birth day to you
G G A G C B
G -> A up 2 major second
A -> G down 2 major second
G -> C up 5 perfect fourth
C -> B down 1 minor secondشکل این خط: ثابت، ۲ بالا، ۲ پایین، ۵ بالا، ۱ پایین.
پرش بزرگش، از «day» به «to»، یه چهارم درسته.از هر نت دیگه‌ای شروع کن و همین لیست فاصله‌ها رو نگه بده. اسم همه‌ی نت‌ها عوض می‌شه ولی آهنگ همونه.
خودت رو امتحان کن
اگه «Happy Birthday» رو به‌جای G از D شروع کنی ولی همه‌ی فاصله‌ها رو همون‌جوری نگه بدی، مردم باز هم «Happy Birthday» می‌شنون.
جواب رو ببین
درست
درسته. ملودی یعنی فاصله‌هاش و ریتمش. اینکه همه‌ش رو با هم بالا یا پایین ببری اسمش ترانسپوز یا انتقاله؛ خواننده‌ها هر وقت آهنگ براشون بالاست همین کار رو می‌کنن.
دوتا سوم
سوم بزرگ · ۴
C تا E. پهن و روشن. همون فاصله‌ی خونه تا نت سوم گام ماژور.
سوم کوچک · ۳
C تا Eb، یا A تا C. فقط نیم‌پرده کوچیک‌تر، ولی به‌وضوح تیره‌تر. همون فاصله‌ی خونه تا نت سوم گام مینور.
هم‌زمان
فاصله‌های آروم و فاصله‌های پرتنش
دوتا نت رو هم‌زمان بزن؛ فاصله‌شون یه شخصیت پیدا می‌کنه. اکتاو، پنجم درست، چهارم و سوم‌ها آروم صدا می‌دن؛ موزیسین‌ها بهش می‌گن ملایم یا consonant. دوتا نت با فاصله‌ی نیم‌پرده، و دوتا نت با فاصله‌ی شیش نیم‌پرده، پرتنش صدا می‌دن، یعنی dissonant. تنش ایراد نیست. حس «می‌خوام یه جایی برم» ـه و موسیقی همه‌ش ازش استفاده می‌کنه.
C و G با هم: باز و محکم. C و C# با هم: یه ساییدگی، مثل دو نفر که می‌خوان با هم از یه در رد بشن. C# رو ببر بالا روی D یا بیار پایین روی C، ساییدگی تموم می‌شه.
خودت رو امتحان کن
دوتا نت که با هم زده می‌شن: آروم یا پرتنش؟
- C و G (۷ نیم‌پرده)
- C و C# (۱ نیم‌پرده)
- C و E (۴ نیم‌پرده)
- F و B بالاییش (۶ نیم‌پرده)
- A و A بعدی (۱۲ نیم‌پرده)
- E و F بغل هم (۱ نیم‌پرده)
جواب رو ببین
آروم: C و G (۷ نیم‌پرده), C و E (۴ نیم‌پرده), A و A بعدی (۱۲ نیم‌پرده)
پرتنش: C و C# (۱ نیم‌پرده), F و B بالاییش (۶ نیم‌پرده), E و F بغل هم (۱ نیم‌پرده)
هر فاصله‌ای رو تو چهار حرکت اسم بذار
- هر دو نت رو روی کیبورد پیدا کن
تو ذهنت ببینشون؛ نت بم‌تر سمت چپه.
- نیم‌پرده‌ها رو بشمر
از نت پایینی تا بالایی حرکت‌ها رو بشمر، با کلیدهای سیاه. کلید شروع رو نشمر.
- حرف‌ها رو بشمر
هر دو سر رو حساب کن. سه‌تا حرف یعنی یه جور سوم، پنج‌تا حرف یعنی یه جور پنجم.
- بذارشون کنار هم
سه حرف و ۴ نیم‌پرده: سوم بزرگ. سه حرف و ۳ نیم‌پرده: سوم کوچک. پنج حرف و ۷ نیم‌پرده: پنجم درست.
خودت رو امتحان کن
امید D و F بالاییش رو می‌زنه؛ هر دو کلید سفیدن. این چه فاصله‌ایه؟
- سوم کوچک: سه حرف، ۳ نیم‌پرده
- سوم بزرگ، چون هر دو کلید سفیدن
- دوم بزرگ، چون فقط یه کلید سفید بینشونه
- چهارم درست، چون F چهارمین حرف از C ـه
جواب رو ببین
سوم کوچک: سه حرف، ۳ نیم‌پرده
درسته. D، E، F سه‌تا حرفه، و D#، E، F سه‌تا نیم‌پرده، چون بین E و F کلید سیاه نیست. دوتا سفید با فاصله‌ی سوم می‌تونن بزرگ باشن یا کوچک.
خودت رو امتحان کن
هر جفت نت رو به فاصله‌ش وصل کن
جواب رو ببین
- E تا F بالایی → دوم کوچک
- C تا E بالایی → سوم بزرگ
- G تا C بالایی → چهارم درست
- C تا G بالایی → پنجم درست
- A تا A بعدی → اکتاو
مرور درس
- فاصله یعنی دوری دوتا نت؛ ملودی یه زنجیره از فاصله‌هاست و برای همین با بالا و پایین بردن خراب نمی‌شه.
- اندازه رو با حرکت‌های نیم‌پرده‌ای می‌شمری؛ اسم عددی رو با حرف‌ها، با حساب هر دو سر.
- سوم کوچک = ۳، سوم بزرگ = ۴، چهارم درست = ۵، پنجم درست = ۷، اکتاو = ۱۲.
- پنجم، چهارم، سوم و اکتاو آروم صدا می‌دن؛ نیم‌پرده و تریتون (۶) پرتنش.
- تنش به‌دردبخوره: باعث می‌شه موسیقی بخواد حرکت کنه.